VROUW VAN DE ZEE

Jenya Krul | Systemisch Coach Den Haag

Ergens hoog in het noorden woont een vrouw. De vrouw van de zee. Ze woont in een huisje met een uitzicht over de Noordzee. Alleen. Er zijn dagen dat de golven zo hoog zijn dat het huisje opgeslokt lijkt te worden. De vrouw ziet de zee komen en gaan. Vrijwel iedere dag loopt zij langs de zee. Over het strand. Over de hoge kliffen. Turend in de verte over het zoute water. De golven deinen in haar ogen. Ze ziet de zee komen en gaan.

De vrouw van de zee woont al best een tijd alleen. Veel mensen in het dorp kennen haar ook niet bij naam. Ze weten niet waarom de vrouw zo graag alleen is. Ze praat niet vaak. Soms bezoekt ze het dorp om een boodschap te halen. Op een dag ontmoet ze een man. Hij blijkt de dokter van het dorp te zijn. Een tijd geleden is hij weduwnaar geworden en sindsdien verzorgt hij de twee kinderen. Ze kijken elkaar in de ogen. De man is onder de indruk van de vrouw en haar kijken. Ze spreken een aantal keer af. Bij de zee. Ze lopen samen langs de zee. 

Ze praten soms en zwijgen vaak. Na een aantal weken zegt de man: Weet je, laten we samen gaan wonen. Ik zie dat jij verdriet hebt en ik heb het mijne. Ons gemis en verlangen. Laten we er voor elkaar zijn. Samen is beter dan alleen. De vrouw stemt toe en gaat bij de dokter en zijn twee kinderen wonen.

Dagen, weken en maanden gaan voorbij. Niemand weet meer beter dan dat de vrouw en de dokter samen zijn. De kinderen sluiten de vrouw van de zee in als hun tweede moeder. De familie en vrienden van de dokter worden de hare. En nog steeds gaat de vrouw zo nu en dan naar de zee. Om het water te zien komen en gaan. Het geeft haar rust. Ze tuurt in de verte.

Op een dag is het feest in het dorp. Aan wal worden slingers opgehangen, de dorpelingen zijn uitgelaten en trekken hun mooiste kleren aan. Vrouwen koken hun specialiteiten en de kinderen spelen spelletjes op de kade. Het is de dag dat er een boot aan komt na een lange reis op zee. Een tussenhaven als rustpunt op de doorreis. Rond het middaguur staat de kade vol met de dorpelingen en zo ook het gezin van de dokter en de vrouw van de zee. In de verte ziet men een eerste glimp van de boot. En na een aantal feestelijke liedjes en onder luid gejuich meert het schip aan. De bemanning van de boot wordt met open armen ontvangen en het is groot feest in het dorp.

De vrouw van de zee viert nog geen feest. Zij staat nog steeds op de kade. Ze wacht tot de kapitein van de boot komt. Vurig hoopt ze dat het hem is. Met een ingehouden adem ziet ze de man over de loopplank naar zich toe komen. De kapitein en de vrouw kijken elkaar in de ogen. De vrouw voelt enerzijds het enorme gemis wat er al die tijd geweest is en opluchting. Hij is er weer. Hij is gekomen.

De kapitein spreekt: Lieve vrouw, ik weet wat ik heb beloofd. En ik ga mijn belofte nakomen. Maar morgen zal ik weer vertrekken met mijn mannen. Onze reis is nog niet klaar. Maar ik beloof dat ik precies over een jaar op dezelfde dag en hetzelfde tijdstip terug kom. Ik moet nu weer gaan.

De volgende dag vertrekt het schip met zijn bemanning. Zij worden uitgezwaaid door het dorp. Zo ook door de dokter en de vrouw van de zee. Dagen, weken en maanden gaan er voorbij. De vrouw loopt vaker langs de zee. Om weg te dromen. Te kijken in de verte. Ze ziet de zee komen en gaan. Op een dag zegt de dokter: Lieve vrouw, wat is er met je? Ik heb je leren kennen en je bent vaker even afwezig. Maar nu lijkt het alsof je heel ver weg bent. Hoe komt dat? Ik mis je. Vertel me, wat is er aan de hand?

De vrouw vertelt het hele verhaal. Van haar liefde voor de kapitein. Haar enorme gemis. Haar diepe verlangen om geliefd te worden. De belofte van de kapitein om over een paar maanden terug te zijn in het dorp.

De dokter schreeuwt het uit van verdriet. Hoe kan dit nou? Wat is er gebeurt? De man tiert van boosheid en maakt de vrouw van de zee uit voor van alles en nog wat. Dagen, weken en maanden gaan voorbij en de dokter haalt alles uit de kast om de vrouw bij zich te houden. Ze doet haar best, maar het enige wat haar wat rust brengt is het lopen langs de zee. Daar kan ze voelen en zien hoe het water komt en gaat. En zo is het.

Dan, precies een jaar later, is het weer feest in het dorp. Vandaag zal er wederom een schip aanmeren. Er worden slingers opgehangen, de mooiste kleren worden aangetrokken en alles wordt klaar gemaakt om de bemanning van het schip met open armen te ontvangen.

In het huis van de dokter staat de vrouw van de zee met haar koffers in de deuropening. Ze kijkt met tranen in haar ogen naar de dokter en de beste man zegt: Lieve vrouw, als weggaan is wat jou gelukkig maakt dan moet je gaan. Ik heb zo mijn best gedaan om je hier te houden. Ik heb jou niet. Ik geef het op. En toch is mijn hele hart voor jou. Weet dat de deur altijd open zal staan.

Op de kade is het een drukste van jewelste. Alle dorpelingen staan met elkaar aan wal om feest te vieren. Luide muziek, dansend en lachend wordt het leven rijkelijk gevierd met de bemanning van het schip.

s’ Avonds als het feest is gevierd en het donker wordt reizen de laatste feestgangers naar de zacht verlichte huizen. Het wordt rustig in het dorp.

De dokter zit thuis op de bank. Hij kijkt om zich heen en het huis is leeg. Stil. Dan hoort hij de deur open gaan. Hij kijkt op en ziet daar de vrouw van de zee staan. Ze staat in de deuropening met aan iedere zijde een koffer.

De dokter kijkt haar verbaast aan en zegt: Wat doe jij nou hier?

De vrouw kijkt onder haar wimpers door naar de man en antwoord: Omdat ik mag gaan, kan ik blijven.

Bron: De vrouw van de zee: een toneelstuk in vijf bedrijven (1888) | Auteur Hendrik Ibsen