Verhaal| Olifant aan het paaltje

Jenya Krul | Systemisch Coach Den Haag

Een klein meisje is gefascineerd door circusolifanten. Als het rondreizende circus haar dorp aandeed, was zij er niet weg te slaan. Zij genoot van de voorstelling in de piste, maar meer nog van het leven achter de schermen. Uren hing zij rond bij de tenten waar de olifanten in huisden. Alles wilde zij over ze weten.

Het meisje werd een ware olifantenexpert, toch duurde het jaren voor zij een antwoord kreeg op de vraag die haar het meest intrigeerde: ‘Een circusolifant weegt en versjouwt tonnen, maar zit slechts met een dunne ketting vast aan een klein paaltje. Waarom schikt hij zich in dit lot? Waarom rukt hij zich niet los; de vrijheid tegemoet?

Steeds ging zij naar de olifanten toe en vroeg zich af hoe het toch kon dat zo’n grote olifant bleef staan waar hij stond met alleen maar een ketting om zijn ene poot die aan een klein paaltje van hout gebonden zat.

Het meisje vroeg het aan haar ouders en op latere leeftijd aan kennissen en vrienden. Hoe kan het toch dat zo’n grote sterke olifant niet gewoon wegloopt? Hij is toch sterk genoeg om dat paaltje zo uit de grond te trekken? Niemand kon haar het antwoord geven.

Jaren gingen voorbij. Het meisje werd volwassen en wist nog steeds niet hoe het zat met de olifant.

Uiteindelijk kwam zij iemand tegen die haar het volgende vertelde: “Zo’n olifant wordt al op hele jonge leeftijd aan het paaltje gebonden. Het kleine olifantje schopt en trekt uit alle macht om los te komen om zijn vrijheid terug te krijgen. Dit doet hij dagen, weken, maanden achter elkaar, maar hij kan niet loskomen want het paaltje met de ketting zijn te zwaar voor zijn kleine lijfje. De keren dat het lukt om de vrijheid tegemoet te gaan wordt hem pijn gedaan. Er wordt tegen het olifantje geschreeuwd. Het olifantje krijgt dagen geen eten en wordt uitgesloten van de groep om hem te straffen. Deze ervaring nestelt zich in zijn olifantengeheugen en verdwijnt niet meer. Om een herhaling van die pijnlijke en machteloze ervaring te voorkomen probeert hij het niet meer. Iedereen ziet dat slechts een klein rukje hem scheidt van de vrijheid. De olifant echter ziet het niet, omdat zijn gezichtsveld (kleine perspectief) wordt vertroebeld door deze oude frustratie en gevoel van onveiligheid en daar stemt hij zijn gedrag op af. Als sterke en volwassen olifant blijft hij gewoon veilig aan het paaltje staan. Hij kiest voor veiligheid.”

De inmiddels volwassen geworden vrouw dankt voor het verhaal en loopt naar huis. Trappend tegen losliggende steentjes op straat is zij diep in gedachten verzonken. Dagen, weken en maanden gaan voorbij en er gaat geen dag voorbij zonder dat zij aan de olifant aan het paaltje denkt.

Op een vroege ochtend, wanneer de horizon oplicht in felle oranje en gele schakeringen en zij in de verte plukken wolken boven de bergen ziet hangen kijkt de vrouw in de spiegel. Ze kijkt in de ogen van de olifant en beseft dat zij net als de olifant vast staat aan een paaltje. Ze reikt haar hand naar de spiegel en raakt met trillende vingers haar evenbeeld aan. Ze kijkt en ziet hoe het is als het anders zou zijn. Ze huilt gebroken tranen en ziet in de ogen een verborgen glinstering een belofte van vrijheid.

Zoals ze daar stond, streelden haar handen het kleine kind in haar en zei: “Het gaat niet over schuld. Hoe kon je anders dan vuile handen maken? Weet je, ik durf niet zo goed. Leven en zo. Angst als jij er dan weer bent.

Mijn hart doet zo zeer als ik naar je kijk. Weet je, samen zijn we groter. Kom wat dichterbij. Ga je mee? Jij bent het die ik kies. Meer nog nu ik weet. Ik heb een onzichtbaar verlangen dat zich verscholen heeft en zich nog niet veilig weet. Toch ga ik NU omdat ik het mijne met mij neem.”